Wat u over ESRS G1 moet weten
01
Waar ESRS G1 over gaat
ESRS G1 verwijst naar het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie en naar de EU-richtlijn inzake de bescherming van klokkenluiders. De informatie zou gebruikers van het duurzaamheidsverslag moeten laten zien hoe de onderneming corruptie voorkomt en opspoort, hoe zij met leveranciers omgaat en hoe stipt zij betaalt, vooral aan kleine en middelgrote ondernemingen, en hoe zij politieke invloed uitoefent.
02
De 6 rapportage-eisen in het kort
De rapportage-eisen laten zien hoe de onderneming het thema stuurt (G1-1 tot en met G1-3) en wat zij meetbaar rapporteert over corruptie, politieke invloed en betalingen (G1-4 tot en met G1-6). Rapporteren is alleen nodig als zakelijk gedrag in de materialiteitsanalyse materieel is, en dan alleen over de materiële subthema’s.
- G1-1 Beleid: het beleid inzake zakelijk gedrag, en daarnaast de vermelding of het beleid tegen corruptie en omkoping overeenkomt met het VN-Verdrag tegen corruptie, of er beleid is voor de bescherming van klokkenluiders en welke functies het meest aan corruptierisico blootstaan
- G1-2 Maatregelen: of en hoe duurzaamheidsprestaties meetellen bij de selectie van leveranciers, of het inkoopteam over duurzaamheid wordt opgeleid en hoe leveranciers worden betrokken om hun duurzaamheidsprestaties te verbeteren. Daarnaast de procedures om corruptie te voorkomen, op te sporen, te onderzoeken en erop te reageren, inclusief opleiding van de risicovolle functies en van de bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen, en de maatregelen bij inbreuken op procedures en normen voor corruptiebestrijding
- G1-3 Doelen: welke doelen de onderneming zich op het gebied van zakelijk gedrag heeft gesteld. Zijn er geen, dan moet dat worden vermeld
- G1-4 Maatstaven voor corruptie: aantal veroordelingen en sancties en totaalbedrag van de boeten wegens overtredingen van wetgeving tegen corruptie en omkoping tijdens de rapportageperiode
- G1-5 Politieke invloed: waarde van directe en indirecte politieke bijdragen, belangrijkste onderwerpen en standpunten van de lobbyactiviteiten en nieuw benoemde leden van de bestuursorganen die in de 2 jaar daarvoor een vergelijkbare positie bij overheidsdiensten hadden
- G1-6 Betalingspraktijken: standaardbetalingstermijnen, aandeel van de betalingen dat daaraan voldoet en lopende juridische procedures wegens laattijdige betaling
03
Corruptie en bescherming van klokkenluiders
Bepalend is de eigen, ruime definitie van de ESRS, niet de nationale: misbruik van toevertrouwde macht voor persoonlijk gewin, bijvoorbeeld door faciliterende betalingen, fraude, afpersing, samenzwering of witwassen, en ook geschenken, leningen of andere voordelen om iemand tot oneerlijk gedrag aan te zetten.
- Functies met het hoogste risico: functies die door hun taken extra kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld door werk in risicolanden of contact met overheden en regeringen. Deze moeten worden vermeld, net als de opleidingen over de bestrijding van corruptie en omkoping voor deze functies en voor de leden van de bestuursorganen
- Bescherming van klokkenluiders: ondernemingen die onder een nationale wet tot omzetting van de EU-klokkenluidersrichtlijn of onder gelijkwaardige eisen vallen, kunnen aan de vereiste voldoen door dat te vermelden. De sociale standaarden S1 tot en met S4 mogen voor bescherming tegen represailles verwijzen naar het onder G1-1 vermelde beleid
04
Leveranciersrelaties en betalingspraktijken
Leveranciersrelaties staan in G1 omdat het gaat om het eigen gedrag als opdrachtgever, niet om de arbeidsvoorwaarden bij leveranciers; die horen bij S2.
- Standaardbetalingstermijnen: vooraf vastgestelde betalingstermijnen in dagen waarover niet individueel is onderhandeld, per hoofdcategorie leveranciers en afzonderlijk voor het mkb als ze afwijken. Ze kunnen voortvloeien uit beleid of worden berekend als gemiddelde van de contractvoorwaarden
- Betalingsdiscipline: aandeel van de betalingen dat aan deze termijnen voldoet
- Juridische procedures: aantal lopende procedures wegens laattijdige betaling
- Laattijdige betaling aan het mkb: is die materieel, dan moet bovendien een entiteitspecifieke maatstaf worden gerapporteerd, voor zover die materieel is
05
Politieke invloed en lobbyactiviteiten
Lobbyactiviteiten zijn activiteiten met het oog op de beïnvloeding van beleid, wetgeving of beslissingen van regeringen, overheden, EU-instellingen of normerende instanties, bijvoorbeeld bijeenkomsten en evenementen, bijdragen aan consultaties, campagnes en standpuntnota’s. Dat kan ook gaan om werk in brancheorganisaties en gesprekken met de lokale politiek. Politieke bijdragen zijn schenkingen, sponsoring, leningen of steun in natura aan partijen, hun verkozen vertegenwoordigers of personen die kandidaat zijn voor een politieke functie.
- Direct en indirect: indirect zijn bijdragen via tussenpersonen zoals lobbyisten of goede doelen en steun aan denktanks of brancheorganisaties die verbonden zijn met bepaalde politieke partijen of thema’s of deze steunen. De totale waarde wordt uitgesplitst per type ontvanger en, in voorkomend geval, per land of regio
- Lobbyactiviteiten: belangrijkste onderwerpen en standpunten, en hoe die samenhangen met de materiële impacts, risico’s en kansen
- In lijn met de eigen doelen: goede praktijk is om de standpunten van de eigen brancheorganisaties af te zetten tegen de eigen doelen en tegenstrijdigheden openbaar te maken, bijvoorbeeld in het transitieplan, als een brancheorganisatie het gebruik van fossiele brandstoffen verdedigt terwijl de onderneming zelf klimaatdoelen nastreeft
- Overstap vanuit de overheid: nieuw benoemde leden van de bestuursorganen die in de 2 jaar daarvoor een vergelijkbare positie bij overheidsdiensten of bij een toezichthouder hadden
06
Overgangsbepalingen
Anders dan E4 en de sociale standaarden S2 tot en met S4 kan G1 niet als geheel worden uitgesteld, en er zijn geen eigen overgangsbepalingen. Enige uitzondering: ondernemingen van de eerste golf die op de balansdatum ten minste een van de twee drempels niet overschrijden (450 miljoen EUR netto-omzet of gemiddeld 1.000 werknemers), mogen voor 2026 alle thematische standaarden weglaten als zij de nieuwe set al toepassen. Zij moeten wel vermelden of zakelijk gedrag materieel is. Is dat zo, dan beschrijven zij kort hoe businessmodel en strategie rekening houden met de impacts, en ook doelen en voortgang, beleid en maatregelen, en vermelden zij relevante maatstaven.
07
Typische gegevensbronnen in de onderneming
Veel informatie is vaak al beschikbaar, verspreid over bekende afdelingen:
- Compliancemanagement en juridische zaken leveren de gedragscode, het anticorruptiebeleid, de risicoanalyse per functie, het meldsysteem en procedures, veroordelingen en sancties
- HR en opleidingsbeheer kennen de deelname aan complianceopleidingen per functie, inclusief bestuursorganen
- Crediteurenadministratie en ERP-systeem leveren betalingstermijnen per leveranciersgroep, werkelijke betaaldata en daarmee de betalingsdiscipline, en boeten in de jaarrekening
- Directie en werk in brancheorganisaties kennen giften, lidmaatschappen, standpunten in brancheorganisaties en vermeldingen in lobbyregisters, bijvoorbeeld in nationale registers of het transparantieregister van de EU
08
Samenhang met de VS-standaard
De VS-standaard vraagt in de basismodule alleen om veroordelingen en boeten wegens corruptie en omkoping te vermelden, als die er in de rapportageperiode waren: aantal en totaalbedrag. In de uitgebreide module komt daar, als er een governanceorgaan is, de genderdiversiteitsverhouding in dat orgaan bij. Betalingspraktijken, bescherming van klokkenluiders en lobbyactiviteiten dekt hij niet met eigen maatstaven.
09
Typische fouten en uitdagingen
Deze punten vallen in de praktijk vaak op:
- De gedragscode voorstellen als anticorruptiebeleid volgens het VN-Verdrag, zonder te toetsen of die de eisen daarvan dekt
- De functies met het hoogste corruptierisico niet noemen of alle werknemers zonder onderscheid gelijk behandelen
- Contractuele betalingstermijnen rapporteren maar de betalingsdiscipline alleen schatten, hoewel de werkelijke betaaldata in de boekhouding beschikbaar zijn
- Indirecte invloed via brancheorganisaties over het hoofd zien, bijvoorbeeld lidmaatschapsbijdragen aan brancheorganisaties die verbonden zijn met bepaalde politieke partijen of thema’s of deze steunen