Bronnen · Klimaat
De CO2-boekhouding legt alle broeikasgasemissies van een onderneming vast volgens het GHG Protocol. Wat scope 1, 2 en 3 betekenen, hoe CO2-equivalenten volgens IPCC AR6 worden berekend, en waarom u de voetafdruk ook zonder rapportageplicht nodig hebt.
Bijgewerkt op
Het systematisch vastleggen van alle broeikasgasemissies van een onderneming — de corporate carbon footprint (CCF) volgens het GHG Protocol.
Scope 1: directe emissies. Scope 2: emissies uit ingekochte energie die de onderneming zelf verbruikt. Scope 3: de overige 15 categorieën in de waardeketen, stroomopwaarts en stroomafwaarts.
CO2-equivalenten (CO2e). De meegenomen broeikasgassen worden omgerekend via hun aardopwarmingsvermogen — op basis van IPCC AR6 over 100 jaar.
ESRS E1, science-based targets, CBAM, productvoetafdrukken en verzoeken van grote klanten, banken en investeerders. De meeste daarvan bestaan los van een rapportageplicht.
De corporate carbon footprint is de volledige broeikasgasbalans van een onderneming — directe en indirecte emissies uit alle bedrijfsactiviteiten. De basis is de GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard, een wereldwijd veelgebruikt kader. Die definieert grenzen, rekenmethoden en kwaliteitseisen zodat balansen vergelijkbaar en controleerbaar worden.
Het GHG Protocol verdeelt emissies in drie scopes. Samen geven zij het volledige beeld.
Broeikasgassen werken verschillend sterk. De Corporate Standard van het GHG Protocol omvat de zes Kyoto-gassen CO2, CH4, N2O, HFK's, PFK's en SF6; NF3 werd later toegevoegd. ESRS E1 noemt alle zeven. Ze worden omgerekend naar CO2-equivalenten via het aardopwarmingsvermogen. Beslissend is **welke** IPCC-waarden u gebruikt: het GHG Protocol beveelt AR6 aan, en ESRS E1 verwijst naar het meest recente IPCC-rapport. De gebruikte bron moet worden vermeld.
Emissiefactoren verbinden activiteitsgegevens — liters diesel, kWh elektriciteit, tonnen ingekochte goederen — met de resulterende CO2e. Goede factoren zijn specifiek naar energiedrager, land en jaar. Gevestigde bronnen zijn nationale milieuagentschappen, DEFRA/DESNZ, de EPA, EXIOBASE en ecoinvent. Twee zaken bepalen de kwaliteit: activiteitsgebaseerde gegevens zijn beter dan bestedingsgebaseerde, en elke factor heeft een gedocumenteerde herkomst met jaar en versie nodig.
Er zijn twee scope 2-methoden, en de plicht tot dubbele rapportage kent een voorwaarde die vaak onvermeld blijft.
Het proces begint bij de grenzen en eindigt bij gedocumenteerde rapportage.
De redenen bestaan grotendeels los van de vraag of een onderneming rapportageplichtig is.
Scope 1 omvat directe emissies uit eigen of beheerste bronnen. Scope 2 omvat emissies uit ingekochte energie die de onderneming zelf verbruikt. Scope 3 omvat de overige 15 categorieën in de waardeketen — van ingekochte goederen via zakenreizen tot het gebruik van verkochte producten.
Een gemeenschappelijke eenheid voor alle broeikasgassen. Elk gas wordt via zijn aardopwarmingsvermogen omgerekend naar een met CO2 vergelijkbare hoeveelheid. Volgens IPCC AR6 over 100 jaar heeft methaan een waarde van 27,0 (niet-fossiel) of 29,8 (fossiel), en SF6 van 24.300.
AR6. Het GHG Protocol beveelt het meest recente rapport aan, en ESRS E1 verwijst daar ook naar. Volgens ESRS E1 mogen emissiefactoren op basis van oudere GWP-waarden zoals AR5 worden gebruikt als ze het meest geschikt of beschikbaar zijn — dat moet dan worden toegelicht. In elk geval hoort de gebruikte GWP-bron in het rapport. Pas op met oudere cijfers: een vaak geciteerde SF6-waarde van 23.900 komt uit een beoordeling uit de jaren negentig en komt met geen enkel actueel rapport overeen.
Wanneer uw onderneming actief is in markten die contractuele instrumenten zoals garanties van oorsprong of PPA's aanbieden — en dat doet de EU-elektriciteitsmarkt. Waar een markt die instrumenten niet biedt, volstaat daar volgens het GHG Protocol de locatiegebaseerde methode. Wie volgens ESRS E1 rapporteert, vermeldt altijd beide waarden. De marktgebaseerde instrumenten moeten bovendien aan de scope 2-kwaliteitscriteria voldoen.
Omdat de gegevens bij leveranciers, klanten en logistieke partners liggen en niet bij u — en vaak alleen bestaan als bestedings- of volumecijfers die met gemiddelde factoren moeten worden geëxtrapoleerd. Daarom begint u met een screening van de 15 categorieën en gaat u alleen bij de materiële de diepte in.
De corporate carbon footprint omvat de hele onderneming. De product carbon footprint berekent de emissies van één product over de levenscyclus. De CCF is de basis voor ondernemingsrapportage, de PCF voor productgegevens richting klanten en in ketens.
Het GHG Protocol beveelt verificatie aan maar vereist die niet. Assurance wordt verplicht via de CSRD, met beperkte mate van zekerheid. Los daarvan vragen veel grote klanten en financieringspartners inmiddels om geverifieerde gegevens.
Deze pagina legt de rechtssituatie vereenvoudigd uit en vervangt geen juridisch of fiscaal advies. Bepalend zijn de gelinkte wetteksten in hun geldende versie.
Demo boeken
In een gratis demo laten we zien hoe NetCero u gestructureerd door de CO2-boekhouding volgens het GHG Protocol leidt.
Demo boeken