Bronnen · Regelgeving
De ESRS zijn de bindende rapportagestandaarden onder de CSRD. De herziene set is gedelegeerde verordening (EU) 2026/1563 en geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Opbouw, materialiteit en wat er is veranderd.
Bijgewerkt op
Bindende EU-rapportagestandaarden die vastleggen hoe ondernemingen onder de CSRD over duurzaamheid moeten rapporteren.
EFRAG ontwikkelt de ESRS; de Europese Commissie stelt ze vast als gedelegeerde handelingen.
De herziene set: gedelegeerde verordening (EU) 2026/1563, Publicatieblad 21 sep 2026, treedt in werking op 10 nov 2026, van toepassing op boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Zij vervangt de bijlagen van gedelegeerde verordening (EU) 2023/2772, die van kracht blijft.
De dubbele materialiteitsanalyse bepaalt over welke thema's u rapporteert. Niet-materiële datapunten mogen niet worden gerapporteerd, behalve als duidelijk gemarkeerde aanvullende informatie (ESRS 1, afdeling 8.2).
De European Sustainability Reporting Standards maken de CSRD werkbaar. EFRAG ontwikkelt ze, de Europese Commissie stelt ze vast als gedelegeerde handelingen. Ze bepalen over welke thema's wordt gerapporteerd, welke gegevens vereist zijn en hoe de openbaarmakingen worden gestructureerd. Zonder ESRS zou de CSRD inhoudelijk leeg zijn.
Sinds Omnibus I ((EU) 2026/470, in werking sinds 18 mrt 2026) zijn de ESRS herzien. De versie die telt is gedelegeerde verordening (EU) 2026/1563.
Twee overkoepelende standaarden gelden in beginsel; tien themastandaarden hangen af van de materialiteit.
Dit is de belangrijkste regel en wordt vaak verkeerd gelezen. De dubbele materialiteitsanalyse bepaalt welke thema's u rapporteert. Maar het omgekeerde geldt ook: niet-materiële datapunten mag u niet rapporteren. De herziene set verbiedt dat expliciet, om rapporten lichter te maken. De enige uitzondering is aanvullende informatie die u duidelijk markeert als niet voortkomend uit de materialiteitsanalyse (ESRS 1, paragrafen 107–109).
Drie mechanismen verlagen de inspanning, en alle drie zijn zo nieuw dat ze in veel artikelen nog ontbreken.
ESRS-rapportage moet machineleesbaar worden. Alleen de tagging (XBRL) is opgeschort, niet het opstellen van het bestuursverslag in ESEF-formaat (XHTML): Omnibus I heeft artikel 29d van de CSRD gewijzigd, en de taggingplicht rust totdat de ESEF-verordening (EU) 2019/815 is bijgewerkt. Er is momenteel geen toepassingsdatum. EFRAG legde in september 2026 een concept-ESRS-XBRL-taxonomie ter consultatie voor. Bouw uw datastructuren machineleesbaar op, maar plan niet op een termijn die niet bestaat.
Een gestructureerde uitvoering begint bij materialiteit en werkt daarna thema voor thema.
De CSRD is de richtlijn en creëert de plicht — het „of“ en „wie“. De ESRS zijn de standaarden en bepalen wat en hoe er wordt gerapporteerd — het „wat“ en „hoe“.
De herziene set van gedelegeerde verordening (EU) 2026/1563 voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Voor boekjaren die in 2026 beginnen, mogen ondernemingen die al rapporteren kiezen: de oude set ((EU) 2023/2772 zoals gewijzigd bij (EU) 2025/1416), de nieuwe, of de oude set met 8 verlichtingen uit de nieuwe. Ze moeten vermelden welke optie ze hebben gebruikt.
De tekst in het Publicatieblad geeft geen betrouwbaar totaal, en de reductiepercentages die rondgaan komen uit een document van vóór de publicatie. Wat telt is het systeem: de datapunten zijn verdeeld in verplichte en vrijwillige, en welke voor u gelden volgt uit de materialiteitsanalyse.
Nee — in principe mag dat niet. De herziene set verbiedt het rapporteren van niet-materiële datapunten expliciet. Uitzondering: aanvullende informatie die u duidelijk markeert als niet voortkomend uit de materialiteitsanalyse (ESRS 1, paragrafen 107–109). Alleen ESRS 2 geldt ongeacht de materialiteit. Als E1 niet-materieel wordt beoordeeld, moet die conclusie worden toegelicht.
ESRS 2 is de overkoepelende standaard voor algemene informatie: governance, strategie, gevolgen, risico's en kansen, en beheersmaatregelen. Die geldt voor elke rapportageplichtige onderneming ongeacht de materialiteit en vormt daarmee het geraamte van het hele rapport.
Nee. Sectorspecifieke standaarden waren voorzien maar zijn door Omnibus I geschrapt — niet uitgesteld. Alleen de twaalf sectoroverstijgende standaarden gelden.
E4, S2, S3, S4, delen van afzonderlijke vereisten (S1-6, S1-7, S1-10, S1-11, S1-12, S1-13, S1-14, E2-5) en de verwachte financiële effecten mogen tijdelijk worden weggelaten (ESRS 1, paragrafen 125–127). Ondernemingen van de eerste golf mogen dat voor E4, S2, S3, S4 en de S1-informatie alleen voor boekjaren vóór 2027, dus alleen als zij de nieuwe set al eerder toepassen; vanaf 2027 rapporteren zij deze standaarden volledig, voor zover materieel. Later rapportageplichtige ondernemingen krijgen hun eerste twee verslagjaren. Voor de verwachte financiële effecten gelden langere termijnen. Dat geeft tijd voor gegevensverzameling in de waardeketen, waar de inspanning het grootst is.
Beide hebben vergelijkbare doelen maar zijn verschillende kaders. EFRAG en GRI maakten een interoperabiliteitstabel die laat zien welke GRI-informatie overeenkomt met ESRS-datapunten. Wie al volgens GRI rapporteert kan de overlap hergebruiken, maar moet de ESRS-systematiek volledig volgen. Aanvullende GRI-informatie mag in de duurzaamheidsverklaring staan, ook als ze niet materieel is, mits ze duidelijk is gemarkeerd als niet voortkomend uit de materialiteitsanalyse.
Deze pagina legt de rechtssituatie vereenvoudigd uit en vervangt geen juridisch of fiscaal advies. Bepalend zijn de gelinkte wetteksten in hun geldende versie.
Demo boeken
In een gratis demo laten we zien hoe NetCero u door themastandaarden, materialiteit en openbaarmakingsverplichtingen leidt.
Demo boeken