Bronnen · Regelgeving
De CSRD verplicht tot gecontroleerde duurzaamheidsrapportage. Na Omnibus I kent het toepassingsgebied twee fasen: tot boekjaar 2026 zoals voorheen, en vanaf 2027 alleen boven 1.000 medewerkers en 450 miljoen euro omzet.
Een EU-richtlijn over verplichte, extern gecontroleerde duurzaamheidsrapportage. Zij vervangt de eerdere NFRD en maakt deel uit van de European Green Deal.
Organisaties van openbaar belang met meer dan 500 medewerkers rapporteren zoals voorheen.
Alleen ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers en meer dan 450 miljoen euro netto-omzet — beide criteria tegelijk. Beursgenoteerde kmo's zijn niet langer verplicht.
Rapportage volgens de ESRS in het bestuursverslag, extern gecontroleerd met beperkte mate van zekerheid. De plicht tot digitale tagging is momenteel opgeschort.
De Corporate Sustainability Reporting Directive is de EU-richtlijn die duurzaamheidsrapportage uniformeert en aan assurance onderwerpt. Zij vervangt de NFRD. De rapportage volgt de European Sustainability Reporting Standards, staat in het bestuursverslag, en een accountant bevestigt het resultaat.
Het toepassingsgebied kent twee fasen. Welke regel voor u geldt, hangt af van het boekjaar — het meest voorkomende misverstand, omdat veel artikelen nog de oude cijfers voeren.
Het tijdpad is tweemaal gewijzigd. Eerst stelde richtlijn (EU) 2025/794 („stop the clock“) de tweede en derde golf twee jaar uit. Daarna verkleinde Omnibus I ((EU) 2026/470, in werking sinds 18 mrt 2026) het toepassingsgebied blijvend. In totaal valt ongeveer 90 % van de oorspronkelijk betrokken ondernemingen eruit. De lidstaten zetten de wijzigingen om tot 19 mrt 2027.
De rapportage volgt de ESRS over milieu-, sociale en governancethema's. Het startpunt is de dubbele materialiteitsanalyse: u beoordeelt zowel uw gevolgen voor mens en milieu als uw financiële risico's en kansen. De versie die telt is de herziene ESRS-set van gedelegeerde verordening (EU) 2026/1563 voor boekjaren vanaf 2027. Niet-materiële datapunten mogen niet worden gerapporteerd — dat is nieuw en houdt rapporten lichter.
Het rapport wordt extern gecontroleerd, met beperkte mate van zekerheid. De oorspronkelijk voorziene overgang naar redelijke mate van zekerheid is door Omnibus I geschrapt. De Commissie beoordeelt uitsluitend of zulke standaarden zinvol zijn — dat is geen toezegging. Wie leest dat volledige assurance „op termijn“ komt, leest een achterhaalde stand.
De CSRD voorzag in het taggen van duurzaamheidsinformatie zodat die machineleesbaar wordt. Omnibus I heeft artikel 29d gewijzigd: de taggingplicht rust totdat de ESEF-verordening (EU) 2019/815 is bijgewerkt. Er is momenteel geen toepassingsdatum. Ook het bereik telt: de plicht gold nooit alleen voor beursgenoteerde ondernemingen, maar voor alle rapportageplichtige.
Een gestructureerde voorbereiding begint vroeg en werkt vanuit data in plaats van vanuit gegroeide spreadsheets.
Dat hangt af van het boekjaar. Tot boekjaar 2026 rapporteren organisaties van openbaar belang met meer dan 500 medewerkers. Vanaf boekjaar 2027 vallen alleen ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers en meer dan 450 miljoen euro omzet eronder, en aan beide criteria moet tegelijk zijn voldaan.
Voor het CSRD-toepassingsgebied niet meer. Balanstotaal, omzet en personeelsbestand in de twee-van-drie-logica bepalen nog steeds wat een „grote onderneming“ is volgens de jaarrekeningrichtlijn. De CSRD-drempel vanaf boekjaar 2027 staat daar los van en vereist beide criteria gelijktijdig.
De CSRD is de richtlijn en regelt het „of“ en „wie“. De ESRS zijn de standaarden en regelen het „wat“ en „hoe“.
Nee. Beursgenoteerde kmo's waren oorspronkelijk voorzien als derde golf maar zijn met Omnibus I volledig buiten het toepassingsgebied gevallen. Kleinere ondernemingen kunnen vrijwillig rapporteren volgens de vrijwillige standaard (gedelegeerde verordening (EU) 2026/1560). Het voordeel daarvan is een bindende bovengrens: een CSRD-plichtige klant mag van ondernemingen met tot 1.000 medewerkers alleen de datapunten van die standaard vragen.
Ja, extern en met beperkte mate van zekerheid. De geplande overgang naar redelijke mate van zekerheid is geschrapt. De Commissie beoordeelt uitsluitend of zij zulke standaarden vaststelt.
Momenteel niet. Omnibus I heeft de taggingplicht in artikel 29d opgeschort totdat de ESEF-verordening (EU) 2019/815 is bijgewerkt, en een toepassingsdatum bestaat niet. EFRAG legde in september 2026 een concepttaxonomie ter consultatie voor. Datastructuren machineleesbaar opbouwen is zinvol, maar er geldt geen termijn voor.
In het bestuursverslag van de onderneming, als een eigen duurzaamheidsverklaring. De taxonomiegegevens op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening horen in diezelfde verklaring maar vallen niet onder de ESRS.
De plicht eindigt, de gegevensverzoeken niet. Grote klanten, banken en investeerders vragen ESG-gegevens ongeacht wie verplicht is, en voor CBAM of productvoetafdrukken hebt u toch een CO₂-voetafdruk nodig. Het verschil is dat u vrijwillig en gestructureerd kunt antwoorden in plaats van onder druk.
Demo boeken
In een gratis demo laten we zien hoe NetCero u door ESRS, materialiteit en openbaarmaking leidt.
Demo boeken