Wat u over de CSRD moet weten
01
Wat is de CSRD?
De Corporate Sustainability Reporting Directive is de EU-richtlijn die duurzaamheidsrapportage uniformeert en aan assurance onderwerpt. Zij vervangt de NFRD. De rapportage volgt de European Sustainability Reporting Standards, staat in het bestuursverslag, en een accountant bevestigt het resultaat.
02
Wie valt onder de CSRD?
Het toepassingsgebied kent twee fasen. Welke regel voor u geldt, hangt af van het boekjaar — het meest voorkomende misverstand, omdat veel artikelen nog de oude cijfers voeren.
- Boekjaren tot 2026: grote organisaties van openbaar belang met meer dan 500 medewerkers
- Boekjaren vanaf 2027: ondernemingen met meer dan 1.000 medewerkers en meer dan 450 miljoen euro netto-omzet — aan beide criteria moet zijn voldaan
- Moederondernemingen van een groep: dezelfde drempels, geconsolideerd beoordeeld
- Lidstaten mogen ondernemingen die de twee drempels vanaf 2027 niet beide overschrijden vrijstellen van de rapportageplicht voor boekjaren die in 2025 of 2026 beginnen
- Oostenrijk heeft die mogelijkheid benut: volgens § 908 lid 2a UGB rapporteren alleen organisaties van openbaar belang die beide drempels overschrijden volgens de nieuwe regels. De overige tot nu toe plichtige organisaties passen volgens § 908 lid 2b UGB het oude recht toe (niet-financiële verklaring) of rapporteren vrijwillig volgens de nieuwe regels
- Het oude criterium „twee van de drie“ (balanstotaal, omzet, personeelsbestand) bepaalt het CSRD-toepassingsgebied niet meer. Het definieert nog steeds de „grote onderneming“ volgens de jaarrekeningrichtlijn, en dat is een andere vraag
03
Hoe het zover kwam
Het tijdpad is tweemaal gewijzigd. Eerst stelde richtlijn (EU) 2025/794 („stop the clock“) de tweede en derde golf twee jaar uit. Daarna verkleinde Omnibus I ((EU) 2026/470, in werking sinds 18 mrt 2026) het toepassingsgebied blijvend. Voor haar voorstel van 26 feb 2025 schatte de Commissie dat ongeveer 80 % van de ondernemingen buiten het toepassingsgebied zou vallen. De lidstaten zetten de wijzigingen om tot 19 mrt 2027.
04
Wat moet er worden gerapporteerd?
De rapportage volgt de ESRS over milieu-, sociale en governancethema's. Het startpunt is de dubbele materialiteitsanalyse: u beoordeelt zowel uw impacts op mens en milieu als uw financiële risico's en kansen. De versie die telt is de herziene ESRS-set van gedelegeerde verordening (EU) 2026/1563 voor boekjaren vanaf 2027. Voor boekjaren die in 2026 beginnen, mogen organisaties die al rapporteren de oude of de herziene set toepassen, of de oude set met enkele versoepelingen uit de nieuwe (artikel 2). Niet-materiële datapunten mogen niet worden gerapporteerd, behalve als duidelijk gemarkeerde aanvullende informatie (ESRS 1, afdeling 8.2) — dat is nieuw en houdt rapporten lichter.
05
Assurance: beperkte mate van zekerheid
Het rapport wordt extern gecontroleerd, met beperkte mate van zekerheid. De oorspronkelijk voorziene overgang naar redelijke mate van zekerheid is door Omnibus I geschrapt. Ook de haalbaarheidsbeoordeling die de Commissie daarvoor zou uitvoeren, is geschrapt. De Commissie moet alleen nog uiterlijk 1 jul 2027 standaarden voor beperkte mate van zekerheid vaststellen. Wie leest dat volledige assurance „op termijn“ komt, leest een achterhaalde stand.
06
Digitale tagging is opgeschort
De CSRD voorzag in het taggen van duurzaamheidsinformatie zodat die machineleesbaar wordt. Omnibus I heeft artikel 29d gewijzigd: de taggingplicht rust totdat de ESEF-verordening (EU) 2019/815 is bijgewerkt. Er is momenteel geen toepassingsdatum. Ook het bereik telt: de plicht gold nooit alleen voor beursgenoteerde ondernemingen, maar voor alle rapportageplichtige.
07
Hoe bereid ik me voor?
Een gestructureerde voorbereiding begint vroeg en werkt vanuit data in plaats van vanuit gegroeide spreadsheets.
- Beoordeel of u eronder valt — per boekjaar, niet in het algemeen
- Voer de dubbele materialiteitsanalyse uit en leid de IRO's af
- Leg datapunten voor de materiële thema's vast, wijs verantwoordelijkheden en processen toe
- Voer een gap-analyse uit tegen de ESRS en documenteer dan traceerbaar
- De gegevensbasis betaalt zich ook zonder plicht uit: klanten en banken vragen er vaak onafhankelijk daarvan om