Wat u over ESRS E3 moet weten
01
Waar ESRS E3 over gaat
ESRS E3 is gericht op de Kaderrichtlijn Water en de Europese strategie voor waterweerbaarheid en houdt rekening met bestaand recht zoals de Richtlijn industriële emissies, de Drinkwaterrichtlijn en EMAS. De informatie zou gebruikers van het duurzaamheidsverslag moeten laten zien hoeveel water het bedrijf onttrekt, verbruikt en loost, waar dat gebeurt en hoe het met water omgaat, vooral in gebieden met waterstress. De standaard omvat niet alleen zoet water, maar alle water, ook brak water, zeewater en water van derden.
02
De 4 rapportage-eisen in overzicht
De rapportage-eisen laten zien hoe het bedrijf met water omgaat (E3-1 tot E3-3) en hoeveel het gebruikt (E3-4). Gebieden met waterstress lopen door alle vier.
- E3-1 Beleid: het beleid voor watergebruik. Liggen er locaties in gebieden met waterstress die niet onder beleid vallen, dan moet dat worden gerapporteerd
- E3-2 Maatregelen en middelen: de belangrijkste maatregelen, uitgevoerd en gepland, en de middelen die ervoor zijn bestemd, apart voor gebieden met waterstress
- E3-3 Doelen: de doelen die het bedrijf voor watergebruik heeft gesteld, waar relevant gekoppeld aan bepaalde gebieden, bijvoorbeeld met waterstress
- E3-4 Maatstaven voor water: Zes maatstaven voor de eigen activiteiten, van onttrekking tot opgeslagen water (zie volgend onderdeel)
03
De zes maatstaven voor water
De maatstaven gelden voor de eigen activiteiten en worden in kubieke meter weergegeven.
- Onttrekking: al het water dat het bedrijf uit alle bronnen betrekt, uit het openbare net, uit eigen putten of uit waterlichamen
- Lozing: al het water dat het bedrijf weer afgeeft, aan oppervlaktewater, aan grondwater of aan derden zoals de riolering
- Verbruik: water dat wordt onttrokken en niet weer wordt afgegeven, bijvoorbeeld omdat het verdampt of in producten terechtkomt. Het kan worden gemeten, geschat of berekend als onttrekking min lozing. Daarnaast moet het verbruik in gebieden met waterstress worden vermeld
- Gerecycled en hergebruikt water: water dat vóór de lozing meermaals wordt gebruikt, in hetzelfde proces of elders in het bedrijf, en zo de behoefte verlaagt
- Opgeslagen water: water in opslagvoorzieningen of bekkens
Ligt het materiële waterverbruik in de waardeketen, bijvoorbeeld bij de teelt van landbouwgrondstoffen, dan dekken deze maatstaven het niet. Dan horen de waardeketen en het beleid, de maatregelen en de doelen daarvoor in de informatie, voor zover dat voor het begrip nodig is. Waar de maatstaven niet volstaan, moeten entiteitspecifieke maatstaven worden toegevoegd.
04
Gebieden met waterstress
Waterstress beschrijft de belasting van een stroomgebied: hoeveel water beschikbaar is, van welke kwaliteit en wie er toegang toe heeft.
- Beoordeling: de standaard noemt mondiale indicatoren met drempelwaarden, bijvoorbeeld basisscenario waterstress vanaf ‘hoog’ (40–80 %), afnemende watervoorraden en de WEI+ (wateronttrekkingsindex-plus) vanaf 40 %. Ze meten alleen de hoeveelheid; een volledige beoordeling houdt ook rekening met kwaliteit en toegang
- Niveau: de beoordeling gebeurt doorgaans ten minste per stroomgebied. Eigen methoden met lokale kennis zijn toegestaan
- Afbakening: waterstress is maar een deel van de fysieke watergerelateerde risico’s; daarbij komen bijvoorbeeld overstromingen en droogte. Een volledig beeld omvat ook risico’s op het gebied van regelgeving en reputatie. Fysieke risico’s die door klimaatverandering worden veroorzaakt of verergerd, ook waterstress, behandelt E1
05
Overgangstermijnen
Anders dan E4 of de sociale standaarden S2 tot S4 kan E3 niet als geheel worden uitgesteld, en er zijn geen eigen overgangstermijnen. Alleen de algemene verlichtingen gelden, bijvoorbeeld voor verwachte financiële effecten van watergerelateerde risico’s. Voor boekjaar 2026 geldt een bijzondere regel: bedrijven van de eerste golf die op de balansdatum ten minste een van de twee drempels niet overschrijden (450 miljoen EUR netto-omzet of gemiddeld 1.000 werknemers) mogen alle themastandaarden weglaten als zij de nieuwe set al toepassen. Zij moeten wel vermelden of water materieel is. Is het materieel, dan moeten zij kort beschrijven hoe hun bedrijfsmodel en strategie rekening houden met de effecten, evenals hun doelen en voortgang, beleid en maatregelen, en moeten zij relevante maatstaven vermelden.
06
Typische gegevensbronnen in het bedrijf
De meeste gegevens zijn er al, alleen op verschillende plekken:
- Facturen van waterleveranciers en watermeters per locatie leveren de onttrekking uit het openbare net
- Productie en techniek kennen koel-, proces- en reinigingswater, kringloopsystemen en opslag
- Milieuzorgsystemen zoals ISO 14001 of EMAS kunnen watergegevens, doelen en maatregelen leveren
- Vrij beschikbare tools zoals de Aqueduct Water Risk Atlas van het World Resources Institute laten zien of locaties in gebieden met waterstress liggen
07
Samenhang met de VS-standaard
De VS-standaard vraagt in de basismodule de totale wateronttrekking, ook uit het openbare net. Wie processen met een hoog waterverbruik heeft, zoals drogen, energieopwekking of irrigatie, vermeldt daarnaast het waterverbruik, apart voor locaties in gebieden met waterstress.
08
Typische fouten
Deze punten vallen in de praktijk vaak op:
- Water alleen op bedrijfsniveau vastleggen. E3 vraagt de koppeling met locatie, stroomgebied en waterstress
- Het waterverbruik in de waardeketen over het hoofd zien, omdat de maatstaven alleen de eigen activiteiten dekken
- De inspanning voor de gegevensverzameling onderschatten. Bij veel locaties duurt het vaak meerdere maanden om watergegevens per locatie en de beoordeling van waterstress op te bouwen
