CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism)
Het koolstofgrensmechanisme van de EU legt een heffing op ingevoerde koolstofintensieve goederen (bijv. staal, cement, aluminium) die gelijkwaardig is aan de EU-ETS-prijs. Doel is het voorkomen van koolstoflekkage en het creëren van gelijke concurrentievoorwaarden voor producenten binnen en buiten de EU.
CCF (Corporate Carbon Footprint)
De corporate carbon footprint meet alle broeikasgasemissies van een onderneming over alle scopes heen en drukt ze uit in CO₂-equivalenten. Het vormt de basis voor klimaatstrategieën, reductiedoelstellingen en CSRD-rapportage.
CO2-equivalent (CO2e)
CO2e is de eenheid waarmee de klimaatimpact van verschillende broeikasgassen (bijv. methaan, lachgas) op een gemeenschappelijke schaal wordt gebracht, met CO2 als referentiegas. Een kilogram methaan staat bijvoorbeeld gelijk aan circa 28 kg CO2e.
CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive)
De EU-richtlijn voor verplichte duurzaamheidsrapportage vervangt de NFRD en breidt de kring van rapportageplichtige bedrijven aanzienlijk uit. Rapporten moeten worden opgesteld volgens de ESRS, worden opgenomen in het bestuursverslag en extern worden gecontroleerd.
CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive)
De EU-richtlijn inzake de toeleveringsketen verplicht grote ondernemingen om de gehele waardeketen te toetsen op mensenrechten en milieu. Ze vult de CSRD aan met bindende handelsverplichtingen - niet louter rapportageverplichtingen.
Dubbele materialiteit
Het CSRD-concept waarbij bedrijven zowel hun impact op mens en milieu (impactmaterialiteit) als de duurzaamheidsrisico's en -kansen met financiële gevolgen (financiële materialiteit) moeten beoordelen. Beide perspectieven samen bepalen welke thema's in het duurzaamheidsverslag aan bod moeten komen.
ESEF/XBRL
Het European Single Electronic Format (ESEF) is het verplichte digitale formaat voor het jaarverslag van beursgenoteerde ondernemingen in de EU. Duurzaamheidsgegevens worden voorzien van XBRL-tags om machineleesbare vergelijkbaarheid te garanderen.
ESG (Environmental, Social, Governance)
ESG verwijst naar de drie dimensies waarop bedrijven worden beoordeeld op duurzaamheid: milieu (bijv. CO2-uitstoot, biodiversiteit), sociaal (bijv. arbeidsomstandigheden, mensenrechten) en bestuur (bijv. compliance, transparantie). ESG-criteria vormen de basis voor regelgeving, investeringsbeslissingen en rapportage.
ESRS (European Sustainability Reporting Standards)
De ESRS zijn de door EFRAG ontwikkelde en door de Europese Commissie vastgestelde standaarden waarvolgens CSRD-plichtige ondernemingen moeten rapporteren. Ze omvatten twee overkoepelende standaarden en tien thematische standaarden voor milieu, sociaal en bestuur.
EU Green Deal (Europese Green Deal)
Het politieke vlaggenschipprogramma van de Europese Commissie met als doel Europa in 2050 klimaatneutraal te maken. De CSRD, de EU-taxonomie, het CBAM en tal van andere ESG-regelgeving vloeien voort uit de Green Deal.
EU-taxonomie
Het EU-classificatiesysteem bepaalt welke economische activiteiten als milieuduurzaam worden beschouwd, op basis van zes milieudoelstellingen en het 'Do No Significant Harm'-beginsel. In het kader van de CSRD moeten bedrijven aangeven welk aandeel van hun omzet, investeringen en bedrijfsuitgaven taxonomieconform is.
GHG Protocol (Broeikasgasprotocol)
Het Greenhouse Gas Protocol is de internationaal erkende standaard voor het meten en rapporteren van broeikasgasemissies. Het definieert de drie scopes en biedt de methodologische grondslag voor de CCF, PCF en ESRS-klimaatstandaarden.
Greenwashing
Greenwashing verwijst naar de misleidende voorstelling van producten, diensten of bedrijven als milieuvriendelijker of duurzamer dan ze in werkelijkheid zijn. EU-regelgeving zoals de Green Claims Directive beoogt greenwashing te sanctioneren en de geloofwaardigheid van duurzaamheidsclaims te waarborgen.
IRO (Impacts, Risico's en Kansen)
IRO's zijn het centrale resultaat van de dubbele materialiteitsanalyse volgens de ESRS: bedrijven identificeren hun werkelijke en potentiële impact op mens en milieu, alsmede de bijbehorende financiële risico's en kansen. De wezenlijke IRO's bepalen de reikwijdte van het rapport.
LkSG (Duitse Wet Zorgplicht Toeleveringsketen)
De Duitse wet op de zorgplicht in de toeleveringsketen verplicht bedrijven boven een bepaalde omvang om mensenrechtelijke en milieugerelateerde zorgplichten in de toeleveringsketen na te komen en daarover te rapporteren. Ze wordt beschouwd als de nationale voorloper van de EU-brede CSDDD.
Beperkte zekerheid (Limited Assurance)
Beperkte zekerheid is het assuranceniveau dat de CSRD aanvankelijk voorschrijft voor het duurzaamheidsverslag. De accountant geeft aan dat hem niets is gebleken wat op wezenlijke onjuistheden wijst - een lager zekerheidsniveau dan de 'reasonable assurance' van de jaarrekening.
Net Zero
Net Zero verwijst naar het doel om de nettobijdrage van broeikasgasemissies op nul te brengen door resterende emissies te compenseren via verwijdering uit de atmosfeer. Het Akkoord van Parijs streeft naar mondiaal Net Zero in 2050; voor bedrijven definieren SBTi-standaarden het wetenschappelijk erkende pad.
PCF (Product Carbon Footprint)
De product carbon footprint meet de broeikasgasemissies van een product over de gehele levenscyclus (van grondstofwinning tot verwijdering) in CO2-equivalenten. Hij vormt de basis voor milieuprestatieverklaringen en wordt steeds vaker als leverancierseis gesteld.
SBTi (Science Based Targets initiative)
De SBTi is een internationaal initiatief dat bedrijven helpt bij het stellen van wetenschappelijk onderbouwde klimaatdoelstellingen. Gevalideerde SBTi-doelen gelden als de industriestandaard voor geloofwaardige Net Zero-strategieën en worden gerefereerd in de ESRS-klimaatrapportage.
Scope 1, 2 en 3
Het GHG Protocol verdeelt emissies in drie categorieën: Scope 1 (directe emissies uit eigen bronnen), Scope 2 (indirecte emissies uit ingekochte energie) en Scope 3 (alle overige upstream en downstream emissies in de waardeketen, bijv. leveranciers, zakenreizen, productgebruik). Scope 3 maakt voor de meeste bedrijven het grootste aandeel uit.
VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs)
De door EFRAG ontwikkelde vrijwillige standaard stelt kleine en middelgrote ondernemingen in staat een gestructureerde, vergelijkbare duurzaamheidsrapportage op te stellen buiten de CSRD-plicht om. Hij wordt vaak ingezet op verzoek van banken, grote klanten of investeerders.